Сёння мы сабраліся разам, каб разважаць над адным з найпрыгажэйшых і найглыбейшых аспектаў нашай веры – над тытулам Найсвяцейшай Панны Марыі як Каралевы.
Гэты тытул не з'яўляецца проста прыгожым эпітэтам, але глыбока ўкаранёны ў Святым Пісанні, Традыцыі Касцёла і нашым асабістым досведзе веры.
Унебаўзяцце – шлях да вечнага валадарства
Перш за ўсё, мы верым, што Марыя была ўзятая на неба з душой і целам. Гэта не проста прыгожая гісторыя, а догмат нашай веры, які называецца Унебаўзяццем. Гэтае выключнае месца ў вечнасці азначае Яе асаблівы ўдзел у Божым валадарстве. Калі Езус, Сын Божы, як Валадар Неба і Зямлі, узяў сваю Маці да сябе, то гэта сведчыць пра Яе асаблівую блізкасць да Бога і пра Яе ўдзел у Яго вечным жыцці.
Маці Валадара – асаблівы статус
Мы верым у тое, што Езус Хрыстус – гэта Валадар Неба і Зямлі. Ён – Цар над усімі царамі, Пан над усімі панамі. А Марыя, як Яго Маці, натуральным чынам атрымлівае тытул Каралевы. Гэта нешта падобнае да таго, што адбывалася ў старажытным Ізраілі, дзе маці цара мела асаблівы статус і вялікі ўплыў пры двары. У Старым Запавеце мы бачым, як маці царстваваўшага караля, так званая Царыца-Маці, займала пачэснае становішча. Напрыклад, цар Саламон выказваў вялікую пашану сваёй маці Батшэбе.
Галоўная біблейская аснова для тытула "Каралева" знаходзіцца ў Псалме 45,10:
"Стаіць каралева па тваім правым баку ў залацістым уборы з Афіра..."
Каталіцкая тэалогія бачыць у гэтым псалме прароцтва пра Езуса Хрыста, які з'яўляецца Валадаром, і Яго Маці, якая стаіць па Яго правую руку. У Евангеллі ад Лукі 1,32-33 Анёл Габрыэль абвяшчае Марыі:
"Ён будзе вялікі і назавецца Сынам Найвышэйшага, і дасць Яму Пан Бог пасад Давіда, бацькі Ягонага. І будзе Валадаром над домам Якуба навекі, і Валадарству Ягонаму не будзе канца".
Калі Езус – Валадар, чыё "царства не будзе канца", то Яго Маці, Марыя, з'яўляецца натуральным чынам Каралевай-Маці.
Поўнае адзінства з Божай воляй – дасканалы прыклад
Традыцыя сцвярджае, што воля Марыі цалкам супадае з Божай воляй. Гэта робіць Яе дасканалым адлюстраваннем Божай ласкі і ўлады. Яна, прыняўшы слова Божае з поўнай адданасцю, стала першай вучаніцай Хрыста, жывучы ў поўнай гармоніі і адзіінстве з Божым планам. Гэтае поўнае падпарадкаванне Божай волі дазваляе Ёй быць нашай заступніцай, бо Яна ведае, як жыць у адпаведнасці з Божымі наказамі.
Жанчына, апранутая ў сонца – сімвал перамогі
У Апакаліпсісе св. Яна 12:1 мы знаходзім магутны вобраз:
"Вялікі знак з’явіўся на небе: жанчына, апранутая ў сонца, і месяц пад яе нагамі, а над яе галавою вянок з дванаццаці зорак."
Каталіцкая традыцыя адназначна бачыць у гэтай "Жанчыне" прарочы вобраз Марыі, Каралевы Нябеснай. Яна апранута ў сонца – сімвал Божай славы і святла, стаіць на месяцы – сімвал перамогі над цемрай і смерцю, а вянок з дванаццаці зорак сімвалізуе Яе ўдзел у Божым валадарстве і Яе сувязь з дванаццаццю плямёнамі Ізраіля, а таксама з дванаццаццю апосталамі. Гэты вобраз паказвае Яе як пераможцу над змеем, над сатаной, што падкрэслівае Яе моц і ролю ў гісторыі збаўлення.
Свята Каралевы Неба і Каранацыя абразоў – прызнанне Яе статусу
Устаноўленае Папам Піем XII у 1954 годзе Свята Каралевы Неба, якое адзначаецца 22 жніўня, праз восем дзён пасля свята Унебаўзяцця, з'яўляецца вымоўным сведчаннем прызнання Яе каралеўскага статусу. Таксама, з XVI стагоддзя, Касцёл практыкуе каранацыю абразоў Марыі, як знак пашаны і прызнання Яе каралеўскага статусу. Гэта робіцца толькі з дазволу Папы або Апостальскай Сталіцы, што падкрэслівае важнасць і святасць гэтага акту. Належыць таксама ўзгадаць, што адной з першых каранацый у гісторыі Касцёла стала падзея ў Рыме ў 1527 годзе. Тады Святы Айцец Клімэнт VII усклаў кароны на абраз Маці Божай Снежнай, вядомы пад назвай Salus Populi Romani — «Збаўленне рымскага народа». Гэты абраз з глыбокай пашанай захоўваецца ў рымскай базыліцы Святой Марыі Вялікай (Santa Maria Maggiore).
Чаму гэта важна для нас?
Тытул Марыі як Каралевы Нябесаў і Зямлі выходзіць за рамкі простай тэалагічнай тэрміналогіі, уяўляючы сабой выраз нашай эсхаталагічнай надзеі, Яе заступніцкай ролі і матчынай любові. Яе Унебаўзяцце з целам і душой з'яўляецца дагматычным сведчаннем Божай любові і міласэрнасці, а таксама Яе асаблівай блізкасці да Бога як Маці Валадара, што дазваляе Ёй заступацца за нас перад Богам і сваім Сынам. Яе поўнае адзінства з Божай воляй робіць Яе ўзорам хрысціянскага жыцця і арыенцірам у рэалізацыі Божага плану. Яе перамога над грахом і злом дае нам асновы для надзеі і сілы ў нашай уласнай духоўнай барацьбе.
Як Каралева, Марыя не аддаляецца ад нас, а наадварот, набліжае да свайго Сына. Яна – наша Маці, якая любіць нас бясконцай любоўю, якой любіла свайго Сына. Яна чуе нашы малітвы, бачыць нашы клопаты і заўсёды гатова прыйсці на дапамогу. Калі мы звяртаемся да Яе, мы звяртаемся да той, хто найбольш блізкая да Бога і найбольш блізкая да чалавека, да той, хто найлепш ведае і разумее нашыя патрэбы.
Ушаноўваючы Марыю як Каралеву, мы не прымяншаем ролі Хрыста. Наадварот, мы падкрэсліваем веліч Яго любові, якая дазволіла Яго Маці ўдзельнічаць у Яго адвечным Валадарстве. Мы вызнаём, што праз Яе, як праз найлепшую з людзей, Бог здзейсніў найвялікшы цуд – збаўленне чалавецтва.
Няхай жа нашае жыццё будзе адлюстраваннем Яе адданасці Богу. Няхай мы, як Марыя, будзем адкрытыя на Божую волю, жывучы ў любові і служэнні. Няхай Яе прыклад натхняе нас да пераадольвання цяжкасцяў і нашых злых схільнасццяў, дапамагае верыць у Божую міласэрнасць і заўсёды шукаць Божага Валадарства.
