Сённяшняе Евангелле гучыць вельмі востра і нават радыкальна
Езус кажа вучням:
«Не называйце сябе настаўнікамі, бо адзін у вас Настаўнік — Хрыстус. І айцом не называйце нікога на зямлі, бо адзін у вас Айцец — Айцец Нябесны. І не дазваляйце называць сябе кіраўнікамі, бо адзін у вас Кіраўнік — Хрыстус. Хто хоча быць большы, няхай будзе слугою».
На першы погляд гэтыя словы могуць здацца занадта жорсткімі. Хіба Езус хоча, каб мы перасталі паважаць сваіх бацькоў, настаўнікаў, кіраўнікоў? Хіба Ён патрабуе, каб мы жылі без усялякай структуры і парадку? Не. Ён паказвае на іншае — на небяспеку нашай пыхі, на жаданне славы і прызнання, на тое, як лёгка мы можам паставіць сябе ў цэнтр, забыўшы пра Бога.
Езус вельмі добра ведае чалавечае сэрца. Ён бачыць, што нават у рэлігійным жыцці людзі могуць шукаць не Бога, а сябе. Можна ведаць шмат малітваў, можна быць актыўным у парафіі, можна займаць высокія пасады — і ўсё ж рабіць гэта дзеля славы, дзеля прызнання. Таму Езус заклікае: не шукайце тытулу, шукайце сэрца. Не шукайце ўлады, шукайце любові. Не імкніцеся ўзвысіцца, а вучыцеся служыць.
Давайце звернемся да прыкладу святога Аўгусціна. Ужо ў маладосці ён быў вельмі разумным і таленавітым чалавекам. Ён меў вялікі поспех як рытор, яго называлі «настаўнікам думкі». Многія вучні ганарыліся магчымасцю слухаць яго. Але сам Аўгусцін у «Вызнаннях» прызнаецца: «Ты быў унутры мяне, а я быў звонку». Ён шукаў праўду ў славе, у ведах, у прызнанні людзей. Ён хацеў быць «вялікім», але яго сэрца заставалася пустым і няшчасным.
Толькі калі Бог дакрануўся да яго сэрца праз Слова і праз сведчанне святога Амброзія, Аўгусцін зразумеў, што сапраўдны Настаўнік — гэта не ён сам, а Хрыстус. Ён напісаў словы, якія сталі гістарычнымі: «Ты стварыў нас для Сябе, і неспакойнае сэрца наша, пакуль не спачне ў Табе». Гэта сведчанне чалавека, які нарэшце зразумеў, што супакой і веліч знаходзяцца не ў тытуле, а ў пакоры перад Богам.
Пасля свайго навяртання Аўгусцін стаў біскупам. Ён быў вучоным, аўтарытэтам, чалавекам вялікага ўплыву. Але сам ён казаў: «Калі я памыляюся, я чалавек; калі я вучу праўду, я вучань Хрыста». Для яго быць біскупам азначала не ўладу, а служэнне. Ён лічыў сябе не гаспадаром, а слугой. Ён бачыў сваю задачу ў тым, каб весці людзей да Бога, а не да сябе.
І тут паўстае пытанне для нас: як мы жывём у сваіх адносінах з іншымі? Ці не шукаем мы прызнання нават у самых добрых справах? Напрыклад, мы дапамагаем камусьці, але ў глыбіні душы чакаем падзякі. Мы прымаем удзел у жыціі парафіі, але радуемся, калі нас называюць «актыўнымі». Мы ў сям’і стараемся рабіць усё для сваіх дзяцей, мужа ці жонкі, але часта чакаем, што яны будуць рабіць усё па-нашаму. Гэта тонкая спакуса — нават у любові шукаць сябе.
Езус прапануе іншы шлях. Ён кажа: «Хто хоча быць большы — няхай будзе слугою». Гэта значыць: сапраўдная веліч не ў тым, каб загадваць, а ў тым, каб дапамагаць. Сапраўдная павага набываецца не ўладай, а служэннем. Падумайце пра сям’ю. Наймацнейшыя бацькі — не тыя, хто толькі загадвае, а тыя, хто служыць, любіць, аддае сябе дзецям. Наймацнейшыя кіраўнікі на працы — не тыя, хто патрабуе, а тыя, хто падтрымлівае. Наймацнейшыя ў Касцёле — не тыя, хто трымае пасаду, а тыя, хто ціхенька і шчыра служыць.
Пакора — гэта не самазнявага і не прыніжэнне. Гэта яснае разуменне рэчаіснасці: перад Богам мы ўсе роўныя. Мы ўсе — дзеці аднаго Айца, вучні аднаго Настаўніка, браты і сёстры ў Хрысце. Таму няма сэнсу ўзвышацца над іншымі. Кожны з нас мае сваю годнасць не праз тытулы, а праз тое, што мы належым Богу.
Уявіце сабе супольнасць, дзе ўсе імкнуцца не да ўлады, а да служэння. Уявіце сабе сям’ю, дзе муж і жонка сапраўды стараюцца быць слугамі адзін аднаго. Уявіце сабе парафію, дзе кожны шукае не свайго прызнання, а служыць так, як можа: хто малітвай, хто дапамогай, хто проста добрым словам. Гэта і ёсць Божае Валадарства на зямлі.
Дарагія браты і сёстры, сённяшняе слова Езуса — гэта запрашэнне да перамены. Ён кліча нас сачыць за сваім сэрцам: ці не шукаем мы сябе нават у духоўным жыцці? Ён вучыць нас бачыць у Ім сапраўднага Настаўніка і Кіраўніка. Ён кліча нас да пакоры, якая адкрывае сэрца для любові.
Святы Аўгусцін стаў сведкам таго, што шлях пыхі вядзе ў пустэчу, а шлях пакоры вядзе да поўні жыцця. Яго прыклад — гэта заклік і для нас. Мы таксама можам быць разумнымі, адукаванымі, паспяховымі. Але калі ў сэрцы няма пакоры, усё гэта губляе сэнс. Калі ж мы прымаем Хрыста як Настаўніка, Айца і Кіраўніка, тады нават самыя простыя справы становяцца вялікімі, бо яны напоўненыя любоўю.
Няхай жа Божая ласка вядзе нас шляхам пакоры. Няхай у нашых сем’ях, у нашай парафіі і ў нашым грамадстве пануе не пыха, а служэнне. Няхай мы будзем жывымі сведкамі Хрыста, як святы Аўгусцін, які знайшоў супакой толькі ў Богу.
Амэн.
